17 Nisan 2021

KPSS VATANDAŞLIK İDARE HUKUKU KONU ANLATIM VE 100 SORUDA TEKRAR

İDARE HUKUKU

İdarî fonksiyon, yasama, yürütme ve yargı organlarının siyasî nitelikli faaliyetleri dışında, devletin, toplumsal ihtiyaçları karşılamak için yürüttüğü kamusal faaliyetlerdir. Temel amacı kamu yararını gerçekleştirmektir.

A. İdare Hukukunun Özellikleri
• İdare Hukuku genç bir hukuk dalıdır.
• İdare Hukuku tedvin (derleme) edilmemiştir.
• İdare Hukuku içtihatlara dayanır ( yasada veya örf ve âdet hukukunda uygulanacak kuralın açıkça ve tereddütsüz olarak bulunmadığı konularda, yargıcın veya hukuk bilgininin düşüncelerinden doğan sonuç ).
• İdare Hukukunda kamu yararı düşüncesi hâkimdir.
• İdare Hukukunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar idarî yargıda çözümlenir.

B. İdarî Fonksiyonun Özellikleri
• İdarî fonksiyon, idârî işlemler ile yerine getirilir.
• İdarî fonksiyon, üstün ve ayrıcalıklı yetkiler kullanılarak gerçekleştirilir.
• İdarî fonksiyon, sürekli bir devlet fonksiyonudur.
• İdarî fonksiyonda, idâre ve özel kişiler arasında eşitlik yoktur.

C. İdare Hukukunun Kaynakları
• Anayasa
• İdarî teâmül ve uygulama
• Kanun, kanun hükmünde kararname, tüzük, yönetmelik.
• Öğreti
• Yargı içtihatları

D. T.C Devleti’nin Başlıca Faaliyetleri
• Millî güvenliğin korunması.
• Özendirme ve destekleme faaliyetleri
• Toplumun gündelik düzenini korumak için kolluk faaliyetleri.
• İç düzen faaliyetleri
• Kamu hizmeti.
• Plânlama faaliyetleri

E. Hukuk Devleti İlkesi
T.C Devleti bir Hukuk Devletidir. Temel gerekleri şunlardır:
• Temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınmış olması (1961 Anayasası, “ kanunla getirilecek sınırlamanın temel hak ve özgürlüklerin özüne dokunamayacağını…” belirtmiştir. 1982 Anayasası, temel hak ve özgürlükler ile ilgili sınırlamanın demokratik toplum düzeninin gerçeklerine aykırı olamayacağını…” belirtmektedir ).
• Kanunların Anayasaya uygunluğunun yargısal denetimi (denetimi Anayasa Mahkemesi yapar).
• Kanunî İdâre ilkesi.
• İdarenin yargısal denetimi.
• Devlet faaliyetlerinin belirliliği ilkesi
• İdârenin mâlî sorumluluk ve denetimi

NOT : İdâre hukuku ve yargı denetimine tâbi olmayan, vatandaşlarına hukukî güvence sağlamayan devlet tipine Polis Devleti denilir.

E. İdârî Kararların Özellikleri
1-Tek yanlılık ve icrâilik
2-Hukuka uygunluk karinesi (belirti)
3-Yargısal denetim

NOT : Yargı denetimine tâbi olmayan işlemler şunlardır:
• Cumhurbaşkanının tek başına yaptığı işlemler.
• Yüksek Askerî Şûra kararları.
• Hakim ve Savcılar Yüksek Kurulu kararları.
• Silâhlı Kuvvetler mensupları hakkındaki disiplin cezaları.
• Uyarı ve kınama cezaları.

F. İdârî Sözleşme türleri
• Mâlî İltizam Sözleşmesi: Mültezim adı verilen karşı tarafa görüntü veya orantılı bir kazanç veya ücret karşılığında belli bir hizmet gördürülmesidir.
• Kamu İstikraz Sözleşmeleri: Devlet ve diğer kamu tüzel kişileri tarafından tahvil, bono vb. adlarla çıkarılan senetler karşılığında halktan borç para alınmasını sağlayan akdî ilişkilerdir.
• Kamu Hizmeti İmtiyaz Sözleşmeleri: Bir kamu hizmetinin bir özel kişi tarafından kurulması ve belli bir süre işletilmesini öngören idarî sözleşmelerdir.

G. İdarî Sözleşme Yapma İlkeleri
• Aleniyet (açıklık) ilkesi
• Serbest rekâbet ilkesi
• En uygun bedelin bulunması ilkesi
• Sözleşmeyi yapmak isteyen kişide belli bir yeteneğin aranması ilkesi.

H. İdarî Sözleşme Yapma Usulleri
• Kapalı teklif
• Açık arttırma ve eksiltme
• Pazarlık
• Yarışma
NOT : İhale kararı almaya İhale Komisyonu yetkilidir. Harcamalara ilişkin sözleşmeler, kaynaklarıyla birlikte, imzâlandıkları târihten itibâren 3 gün içinde Sayıştay’a gönderilir. Sayıştay, tescil işlemlerini 15 gün içinde sonuçlandırmak zorundadır.

İ.İdarenin Mal Edinme Yetkileri
• Kamulaştırma: Devlet ve Kamu Tüzel Kişilerin kamu yararını gerektirdiği durumlarda, karşılığını peşin ödemek şartıyla, özel mülkiyette bulunan taşınmaz bir malın tamamı veya bir bölümüne, kanunda gösterilen esas ve usûllere uygun olarak el konulmasıdır. Kamulaştırmanın konusu taşınmaz mallardır. İstisnâsı ise, olağanüstü dönemlerde taşınır mallara yapılan İstimvâldir [Devletin özel kişi veya kuruluşlara ait malı kamulaştırma (istimlâk) yollarından birisi. Bir hukuk terimi olarak, devlete olağanüstü hallerde bazı menkûllerin mülkiyetini veya kullanma yahut yararlanma hakkını, gayri menkûllerin de kullanma ve yararlanma hakkını, haklı bir tazminat karşılığında kazandıran bir işlemi ifade eder. El konulan mal, olağanüstü hâl sona erince sahibine geri verilir (İnkılâp Tarihi notlarından “Tekâlif-i Millîye Emirleri”ni hatırlayalım)]. Kamulaştırmada bedel davalarına Asliye Hukuk Mahkemeleri bakar.
• Geçici İşgâl: Bir Bayındırlık hizmetinin görülmesi sırasında bu hizmetin görülmesi için ihtiyaç duyulan maddelerin elde edilmesi için özel mülkiyette bulunan taşınmaza idarece el konulmasıdır. Konusu bayındırlık işidir.

K.Genel İdare Kolluk Makamları
1-Bakanlar Kurulu
2- İç İşleri Bakanı
3- Valiler
4- kaymakamlar
5- Bucak Müdürleri
NOT :
• Jandarma, kolluk yetki ve görevleri yönünden İç İşleri Bakanlığı’na bağlı Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde örgütlenmiştir. Eğitim ve öğretim yönünden Genel Kurmay Başkanlığı’na bağlıdır.
• Köy korucuları, Köy İhtiyar heyeti tarafından tutulur ve kaymakamın emri ile işe başlarlar. Olağanüstü dönemlerde ise, valinin teklifi ve İç İşleri Bakanı’nın onayı ile yeteri kadar köy korucusunun görevlendirilebileceği ön görülmüştür.

Kamu hizmetine egemen olan ilkeler şunlardır :
a) Süreklilik ve düzenlilik
b) Nesnellik ve eşitlik
c) Değişkenlik
ç) Bedelsizlik
• Sağlık, eğitim gibi hizmetler idârî kamu hizmetidir.
• SSK, Bağ Kur, İş ve İşçi Bulma Kurumu sosyal kamu hizmetlerine girer.
• Devlet adına imtiyaz verme yetkisi Bakanlar Kurulu’na aittir.

L.Merkezden Yönetim – Yerinden Yönetim İlkeleri

1-Merkezden Yönetim
Yararları:
• Güçlü bir devlet yönetimi sağlar.
• Hizmetler yeknesak (tek düze) bir şekilde yürütülür.
• Hizmetler, daha az harcamayla ve rasyonel biçimde yürütülür.
Sakıncaları:
• Bürokrasi ve kırtâsiyeciliğe yol açar.
• Demokratik ilkelere pek uygun değildir.
• Hizmetlerin, yöresel ihtiyaçlara göre yürütülmesi zordur.

2- Yerinden Yönetim ( Adem-i Merkeziyet )
Yararları:
• Bürokrasi ve kırtâsiyeciliği azaltır.
• Hizmetlerin, yöresel ihtiyaçlara uygun yürütülmesini sağlar
• Demokratik esaslara uygundur
Sakıncaları:
• Ülke bütünlüğünü sarsabilir
• Partizanca uygulamalara yol açar
• Hizmetler, tek düze biçimde yürütülemez
• Malî denetim zordur.

NOT : Ülkemizde merkezden yönetim sistemi uygulanmaktadır. Merkezden yönetim sisteminin ortaya çıkaracağı kamu hizmetlerinin taşrada gecikme ile yürütülmesinin sakıncalarına karşı Yetki Genişliği düşünülmüştür. Yetki genişliği, merkezî idarenin, taşra örgütündeki âmirlerine belli konularda merkeze danışmadan,
merkez adına karar alabilme imkânı veren yetkidir. Yetki genişliği illerde uygulanır ( vali uygular ).

M.Merkezi İdarenin Başkent Teşkilatı
1- Cumhurbaşkanı
2- Bakan
• Bakanlıkların kurulması, kaldırılması ve görevleri kanunla düzenlenir.
• Bir bakan birden çok bakana vekâlet edemez.
• Bakan, bakanlığının emrine verilen parayı harcama yetkisine sâhiptir.
• Bakan, tüzel kişiliğe bağlı kuruluşlar üzerinde vesâyet yetkisine sâhiptir.
3-Bakanlar Kurulu
4-Başkentteki yardımcı kuruluşlar
• Danıştay
• Sayıştay (Vize ve tescil işlemi yapar. Genel uygunluk bildirimini 75 gün içinde TBMM’ ye sunar).
• Millî Güvenlik Kurulu ( Cumhurbaşkanı, Başbakan, Başbakan yardımcıları, Genel Kurmay Başkanı, Millî Savunma Bakanı, İç İşleri Bakanı, Dış İşleri Bakanı, Adalet Bakanı, Kara-Deniz-Hava Kuvvetleri komutanları, Jandarma Genel Komutanı )
• Devlet Plânlama Teşkilâtı ( 1960’da kurulmuş, anayasaya 1961’de girmiştir ).

N. Hiyerarşi
Merkezden yönetim sisteminde hizmetlerin daha sağlıklı yürütülebilmesi için başkent teşkilatının yanında taşra teşkilatı da oluşturulmuştur.

Hiyerarşik Amirler
• Merkezî İdarenin Başkent Teşkilatı : Bakan
• İl Özel İdaresi : Vali
• Belediye İdaresi : Belediye Başkanı
• Köy İdaresi : Muhtar
NOT : İdarenin bütünlüğü için, merkezî idareye, yerinden yönetim kuruluşlarını belli ölçüde denetleme yetkisi verilmiştir. Bu denetim yetkisine, İdarî Vesâyet denilir.

MERKEZÎ İDARENİN TAŞRA TEŞKİLATI

İl Genel İdaresi İlçe İdaresi Bucak Bölgesel Örgütler

Vali İl İdare Şûbe İl İdare Kaymakam İlçe İdare Şûbe İlçe İdare
Başkanları Kurulu Başkanları Kurulu

1-İl Genel İdaresi
İllerin kurulması, kaldırılması, ad, merkez ve sınırlarının belirtilme ve değiştirilmesi kanunla olur.
a) Vali: İstisnâi bir memuriyettir. Devlet ve hükümetin temsilcisidir. İç İşleri Bakanının teklifi, Bakanlar Kurulunun kararı ve Cumhurbaşkanının onayı ile atanır.

Görev ve yetkileri:
• Kanun, tüzük, yönetmelik ve hükümet kararlarının yayınlanması ve uygulanmasını sağlamak.
• İlde kamu düzenini sağlamak için tüm kolluk karar ve tedbirlerini almak.
• Resmî törenlere başkanlık etmek, yabancı ülke konsoloslukları ve komşu ülkelerin sınır makamları ile ilişkide bulunmak.
• İldeki yerinden yönetim kuruluşları üzerinde vesâyet yetkilerini kullanmak.

b) İl İdare Şûbe Başkanları:Başkentteki bazı bakanlıkların bağlı kuruluşları ile ana hizmet birimlerinin ildeki servisi niteliğindedirler. İl İdare Şube Başkanları, valinin emri altındadırlar. Kendi görev alanlarına giren işlerin yürütülmesinde valiye karşı sorumludurlar. İl İdare Şûbe Başkanları şunlardır:
• Hukuk İşleri Müdürü
• Milli Eğitim Müdürü
• Sağlık Müdürü
• Tarım Müdürü
• Veteriner Müdürü
• Bayındırlık Müdürü
• Defterdar

c) İl İdare Kurulu: Vali veya valinin görevlendirdiği vali yardımcısının başkanlığında, yukarıdaki kişilerden oluşur.

2-İlçe İdaresi
İlçelerin kurulması, kaldırılması, ad, merkez ve sınırlarının belirtilme ve değiştirilmesi kanunla olur.
a) Kaymakam: İlçe İdaresinin başıdır. Meslekî bir memuriyettir (devleti değil, hükümeti temsil eder). İç İşleri Bakanlığı Müdürler Kurulu’nun teklifi ve İç İşleri Bakanı’nın teklifi onaylaması üzerine müşterek kararnâme ile atanır.
Görev ve yetkileri:
• Kanun, tüzük, yönetmelik ve hükümet kararlarının yayınlanması ve uygulanmasını sağlamak.
• İlçede kamu düzenini sağlamak için tüm kolluk karar ve tedbirlerini almak.
• Resmî törenlere başkanlık etmek.
• İlçedeki yerinden yönetim kuruluşları üzerinde vesâyet yetkilerini kullanmak.

b) İlçe İdare Şûbe Başkanları – İlçe İdare Kurulu:
• Milli Eğitim Müdürü
• Tarım ve Köy İşleri Müdürü
• Hastane Baş Hekimi ( hastane yoksa, Sağlık Ocağı Sorumlu Hekimi )

3-Bucak İdâresi: Bucak Müdürleri İç İşleri Bakanı tarafından atanır. Görev yerlerini vali belirler.

4-Bölgesel Örgütler: Anayasada, birden çok ili içine alan ve merkezî idâre teşkilâtı olan bölge idârelerinin kurulabileceği ön görülmüştür. Ülkemizin ilk bölgesel kalkınma planı GAP’ tır.

YEREL YÖNETİMLER ( MAHALLÎ İDARELER )

İl Özel İdaresi Belediyeler Köy

Vali İl Genel İl Daimi Başkan İl Belediye İl Belediye Muhtar İhtiyar Köy
Meclisi Encümeni Meclisi Encümeni Heyeti Derneği

1- İl Özel İdaresi
Görevleri:
• İl sınırları içindeki ilçe ve bucakları birbirine bağlayan karayollarının yapımı, onarımı ve bakımı.
• Göl ve bataklıkların ıslahı.
• Tarım ve hayvancılık alanlarında örnekler verme ve bu alanda eğitim öğretim yapma.
• Orman yetiştirilmesi ve yabanî ağaçların aşılanması.
• Yerel sanayi ve ticaretin teşvikine ilişkin hizmetlerin görülmesi.
• İl içinde sağlık ve sosyal yardım tesislerinin kurulması.

a) Vali: İl Özel İdaresi’nin temsilcisi durumundadır. İl tüzel kişiliği ( hukuk bakımından tek bir kişi sayılan birçok kişilerin veya malların topluluğundan doğan, tek bir kişi sayılan varlık, hükmî şahıs ) adına işlemler yapar. İl Özel İdaresi’nin vesâyet makamıdır.
b) İl Genel Meclisi: İl Özel İdâresi’nin en yüksek görüşme ve karar organıdır. İl sakinlerince 5 yıllık bir süre için seçilirler. Seçilmiş başkanı yoktur. Başkanlık görevini vali yürütür.

Görevleri:
• İl bütçesini inceleyip kabûl etmek.
• Yıllık programları onaylamak.
• Yıllık faaliyet raporunu görüşüp onaylamak.
• Yönetmelikler yapmak.
• İlin mallarına ilişkin tasarrufta bulunmak.
• Bayındırlık, sağlık, öğretim işlerine harcanmak üzere istikraz akdine karar vermek (borçlanma).
• Vergi, resim, harç ve diğer malî yükümlülüklerin miktar, oran ve tariflerini belirlemek.
• İdarî konular hakkında görüş bildirmek.

NOT : İl Genel Meclisi’nin tüm kararları valinin onayına tâbidir. Vali, onaylamak istemediği kararlara karşı Danıştay’a itiraz edebilir. Danıştay’ın kararı kesindir.

c) İl Daimi Encümeni:İl Genel Meclisi’nin her yıl yapılan dönem başı toplantısında kendi üyeleri arasından seçtiği kişilerden oluşan
müzakere, danışma ve karar organıdır. Seçilmiş bir başkanı yoktur. Vali veya onun yetkili kıldığı bir vali yardımcısı başkanlık eder. Görevleri
İstişarî Görevler:
• Vali tarafından verilen il bütçe tasarısını incelemek,
• İl Genel Meclisi’ne sunulacak programlar hakkında görüş belirtmek,
• İl Özel İdaresi tarafından yapılan hizmetler karşılığında alınacak ücret tarifelerini düzenlemek.
İcrâi karar almasını gerektiren görevler:
• Meclisin toplantıda olmadığı zamanlarda onun adına yerine getirdiği görevlerdir. İhale kararı almak, İl Özel İdaresi lehine yapılacak kamulaştırmalarda kamu kararı almak.

Denetimle ilgili görevler:
• Vali tarafından her ay sonu sunulacak harcama cetvellerinin bütçeye uygunluğunu denetlemek, uygunsa onaylamak.
• İl özel İdaresi’nin nasıl işlediği ve yürütüldüğü konusunda meclise rapor sunmak.

2- Belediyeler

a) Belediye Başkanı
Görevleri:
• Mahallin en büyük mülkî amiri tarafından tebliğ edilen kanun, tüzük ve yönetmelikleri yayınlamak.
• Belediye zabıtasının görevlerini yerine getirmesini sağlayacak emir ve yasaklara uyulmasını temin etmek.
• Belediyenin mahallî içerikteki işlerini takip ve yerine getirmek.
NOT :
• Başkanın mazeretsiz olarak kesintisiz 20 gün göreve gelmemesi,
• Başkanın yıllık raporunun Belediye Meclisi’nce yeterli görülmemesi,
• Belediye Meclisi’nin başkan hakkında yetersizlik kararı vermesi durumlarında, belediye başkanının başkanlığı, İç İşleri Bakanı’nın bildirisi sonucu Danıştay kararı ile düşer.
• 1984’de çıkarılan Kanun Hükmünde Kararname ile Büyükşehir belediyeleri kurulmuştur.

b) Belediye Meclisi: En yüksek görüşme ve karar organıdır. Halk tarafından 5 yıllık süre için seçilirler. Meclise, belediye başkanı başkanlık eder. İl Genel Meclisi gibi Belediye Meclisi de yasal toplantı yer ve zamanı dışında toplanırsa, günlük faaliyetlerini yerine getirmez ve siyasî temennilerde bulunursa, İç işleri Bakanının bildirisi üzerine Danıştay tarafından dağıtılır.

c) Belediye Encümeni: Belediyenin ikinci müzakere ve karar organıdır. Belediye başkanı veya onun yetkili kıldığı kişinin başkanlığında toplanır. Belediye bütçesini inceler ve görüş bildirir.

3- Köy: 1924 Köy Kanunu ile kurulmuştur. Salma ve İmece başlıca geliridir. Köy Derneği, Köyün, isteğe bağlı işlerinin zorunlu hale gelmesini sağlar.

A- MERKEZDEN İDARE

1) Başkent Teşkilatı

  • Cumhurbaşkanı
  • Bakanlar Kurulu
  • Bakanlıklar
  • Başbakan
  • Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar

* Danıştay

* Sayıştay

* Milli Güvenlik Kurulu

2) Taşra Teşkilatı

  • İl Genel İdaresi

* Vali

* İl İdare Şube Başkanlıkları

* İl İdare Kurulu

* İlçe İdaresi

* Kaymakam

* İlçe İdare Şube Baş­kanlıkları

* İlçe İdare Kurulları

  • Bucak İdaresi

* Bucak Müdürü

* Bucak Meclisi

* Bucak Komisyonu

 

 

 

B- YERİNDEN İDARE

1) Yerel Yerinden Yönetim

  • İl Özel İdaresi

* Vali

* İl Genel Meclisi

* İl Daimi Encümeni

  • Belediye

* Belediye Başkanları

* Belediye Meclisi

* Belediye Encümeni

  • Büyükşehir Belediyesi

* Büyükşehir Beledi­ye Başkanları

* Büyükşehir Beledi­ye Meclisi

* Büyükşehir Beledi­ye Encümeni

  • Köy İdaresi

* Köy Muhtarı

* Köy Derneği

* Köy ihtiyar Heyeti

2) Hizmet Yerinden Yönetim

  • İdari Kamu Kurumları

Vakıflar Genel Müdürlüğü, Beden Ter­biyesi ve Spor Genel Müdürlüğü, Orman Genel Müdürlüğü vb.

  • İktisadi Kamu Kurumları (KİT)

İDT, KİK, Bağlı Ortaklıkları Kamu İştirakleri; Müesseseler: Türkiye İhracat Kredi Bankası, ÇAYKUR, Eti Maden İşletmeleri; DMO, MKEK, Türkiye Şeker Fabrikaları, BOTAŞ, Türkiye Taşkömürü Kurumu, Türkiye Kömür İşletmeleri, TMO, Türkiye Zirai Donatım Kurumu, TPAO, TİGEM, TCDD, Posta İşletmeleri Genel Müdürlüğü, DHMİ vb.

  • Sosyal Kamu Kurumları

SGK, Türkiye İş Kurumu, OYAK

  • Bilimsel, Teknik ve Kütürel Kamu Kurumları

Üniversiteler, TODAİE, TÜBİTAK, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, TSE, TRT, Devlet Tiyatroları, Devlet Opera ve Balesi

  • Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları

ASO, ATO, BAROLAR, ODALAR

  • Bağımsız İdari Otoriteler

RTÜK, SPK, Telekomünikasyon Ku­rumu, BDDK, EPDK, Kamu İhale Kuru­mu, Rekabet Kurumu, Şeker Kurumu, TAPDK, TMSF

100 soruda tekrar

1.Türkiye’de idari teşkilat esas olarak kaça ayrılır ve bunlar nedir? 

Türkiye’de idari teşkilat merkezi idare ve mahalli idare olmak üzere ikiye ayrılır. 

2. Bütün ülkeyi kapsayan idari teşkilat hangisidir? Merkezi (genel) idare 

3. Merkezi idare kaça ayrılır ve bunlar nelerdir? Merkezi idare, merkezi idarenin merkez teşkilatı ve merkezi idarenin taşra teşkilatı olmak üzere ikiye ayrılır. 

4. Türkiye merkezi idare sisteminin başında kim bulunur? Cumhurbaşkanı 

5. Merkezi idarenin merkez teşkilatı nelerden oluşur? Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık, Bakanlar Kurulu, Bakanlıklar ile bunlara bağlı ve yardımcı kuruluşlar. 

6. Merkezi idarenin taşra teşkilatı nelerden oluşur? Bölge, il, ilçe ve bucak 

7. Merkezi idarenin taşradan merkeze oluşturduğu bütünlüğe ne denir? Hiyerarşi 

8. Merkezi idare kuruluşlarının yerel idare kuruluşlarına karşı sahip olduğu konuma ne ad verilir? İdari vesayet 

9. Emniyet Genel Müdürlüğü’nün hiyerarşik en üst makamı neresidir? İç İşleri Bakanlığı 

10. İl idaresinin hiyerarşik amiri kimdir? Vali 

11. İlçe idaresinin hiyararşik amiri kimdir? Kaymakam 

12. Belediye idaresinin idari vasisi kimdir? İç İşleri Bakanı 

13. Tabibler Birliği, Türkiye Borolar Birliği gibi kanunla kurulan ve alanlarında kamusal yetkiler kullanan kuruluşlara ne ad verilir? Kamu Kurumu Vasfında Meslek Kuruluşları 

14. Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, vazife ve yetkileri ile oluşumları hangi düzenleyici işlemle belirlenir? Kanun 

15. Milli Güvenlik Kurulu kimlerden oluşur? • Cumhurbaşkanı • Başbakan • Genel Kurmay Başkanı • Başbakan Yardımcıları • Adalet Bakanı • Milli Savunma Bakanı • Dış İşleri Bakanı • Kara Kuvvetler Komutanı • Hava Kuvvetler Komutanı • Deniz Kuvvetler Komutanı • Deniz Kuvvetler Komutanı • Jandarma Genel Komutanı 

16. Milli Güvenlik Kurulu kararlarının Bakanlar Kurulu üzerindeki etkisi ne şekildedir? Bağlayıcı değildir, bir tavsiye şeklindedir. 

17. Milli Güvenlik Kurulu’nun gündemini kim belirler? Cumhurbaşkanı 

18. Devlet Planlama Teşkilatı kararlarının hukuki etkisi nasıldır? Planlar kamu için emredici, özel sektör için özendiricidir.
19. Devlet Denetleme Kurulu hangi kuruluşları denetemez? DDK silahlı kuvvetler ve yargı organlarını denetemez. 

20. Vali ilde kimin temsilcisidir? Vali, ilde devletin, Bakanlar Kurulu’nun ve ayrı ayrı her bakanlığın temsilcisidir. 

21. Bir il merkezinde, belediye sınırları içinde mahalle kurulması nasıl olur? Belediye Meclisi, İl İdare Kurulu ile valinin oluru gereklidir. 

22. Kaymakam ilçede kimi temsil eder? Kaymakam sadece Bakanlar Kurulu’nun temsilcisidir. 

23. Bucaklar nasıl kurulur? Bucaklar İçişleri Bakanlığı’nın kararı ve cumhurbaşkanının olumlu görüşüyle kurulur. 

24. İl Özel İdaresi’nin organları nedir? • Vali • İl Genel Meclisi • İl Daimi Encümeni 

25. İl Özel İdaresi’nin genel karar organı hangisidir? İl Genel Meclisi 

34 YEDİİKLİM KPSS İDARE HUKUKU 

26. Belediye idaresinin organları nedir? • Belediye Başkanı • Belediye Meclisi • Belediye Encümeni 

27. Belediye bütçesinin kabulü nasıl gerçekleşir? Belediye Başkanınca hazırlanır, Belediye Encümeni’nin görüşü alındıktan sonra Belediye Meclisi’nce kabul edilir. 

28. Belediyelerin seçimle gelen karar organlarının düşürülmesi nasıl gerçekleşir? İçişleri Bakanlığı’nın bildirisi ve Danıştay’ın kararıyla düşürülür. 

29. İdari davaların da diğer davalar gibi genel mahkemelerde görüldüğü, ayrı bir idari yargı kolunun benimsenmediği sisteme ne ad verilir? Adli idare düzeni 

30. İdare hukukunun kaynağını oluşturan hukuk devleti ilkesinin öne çıkan unsurları nelerdir? – Temel hak ve özgürlüklerin korunması – Kanunların hukuka uygun olması – İdarenin kanuni olması • Kanuna saygı ilkesi • İdarenin kuruluş ve teşkilatlanmasında asli yetkinin yasa yapıcıya aid olması • İdari eylem ve işlemlerin kanuni dayanağa sahip olması – Hukuki istikrar, belirlilik ve kesinlik – İdarenin hukuki denetimi – Mahkemelerin bağımsızlığı ve yargıçlık teminatı – İdarenin mali sorumluluğu 

31. Merkezden idare düzeninin yararları nelerdir? – Güçlü bir devlet idaresinin sağlanması – Büyük çaplı hizmetlerin kolayca yapılabilmesi – Milli birliğin oluşması 

32. Merkezi idare hiyerarşisine dahil olmakla beraber merkeze danışmadan, merkez adına karar alabilme yetkisine ne ad verilir? Yetki genişliği 

33. İdari işlemlerin özellikleri nelerdir? – Tek yanlılık ve icrailik – Hukuka uygunluk karinesinden yararlanma – Kazai denetime tabi olma 

34. Bir idari işlemi yapmış olan idari makamın aksine bir hüküm bulunmadıkça o idari işlemi değiştirmeye ve geri almaya da yetkili olmasına ne denir? Yetki koşutluğu ilkesi 

35. Devlet ve diğer kamu hukuki kişilerinin, kamu yararına dayanarak, karşılığını peşin olarak ödemek şartıyla özel mülkiyete bağlı bir gayrimenkulün tamamına veya bir kısmına el koymasına ne denir? Kamulaştırma 

36. İdare kamulaştırma bedelini belirlemek için nereye başvurabilir? Asliye hukuk mahkemesi 

37. İdarenin olağanüstü durumlarda kamu gücünü kullanarak menkul malları elde etme yetkisine ne denir? İstimval 

38. Kamu hizmetlerine hakim olan ilkeler nelerdir? – Süreklilik ve düzenlilik – Değişkenlik – Nesnellik ve eşitlik – Bedelsizlik, kar amacı güdülmemesi 

39. Başlıca kamu hizmeti görme usulleri nelerdir? – Emanet usulü – Müşterek emanet usulü – İltizam usulü – İmtiyaz usulü – Ruhsat usulü – Yap – işlet usulü 

40. Bakanlıkların hukuki kişiliklerinin durumu nedir? Bakanlıkların devlet kişiliğinden ayrı kişilikleri yoktur. 

41. Bakanlar ilgili oldukları hizmetlerin görülmesiyle ilgili olarak kime karşı sorumludur? Başbakana karşı 

42. Adliye mahkemelerinde bakanlıkları kim temsil eder? Maliye bakanlığına bağlı hazine savunmanı 

43. Devlet Denetleme Kurulu hangi kurumları denetmez? Silahlı kuvvetler ve yargı mercileri 

44. Sayıştay, merkezi idare bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal emniyet kurumlarının gelir ve giderleri ile mallarını kim adına denetir? TBMM adına 

45. Bir ilçe sınırları içinde bulunan genel ve özel kolluk kuvvetlerinin amiri kimdir? Kaymakam 

46. İl içerisinde vergi, resim, harç ve diğer mali yüklerin miktar, nisab ve tarifelerini bekleyen merci neresidir? İl genel meclisi 

47. Yeni bir köy kurulmasına kim karar verir? İç İşleri Bakanlığı 

48. Cumhurbaşkanınca atanan üniversite rektörünün vazife süresi kaç yıldır? 4 yıl 

49. Kanuna aykırı bir emri alan memur hangi halde bu emri yapmak zorunda kalır? Amir emri yazıyla yenilerse 

50. Amirce yazılı olarak tekrarlanan bir emrin, suç teşkil etmesine rağmen memurca yerine getirilmesi durumunda cezai sorumluluk kimdedir? Memurdadır. 51. Vazifesiyle ilgili bir eylemiyle memurun bir kişiye zarar vermesi durumunda, kişi kime karşı dava açar? Memurun bağlı olduğu hukuki kişi olan kuruma 

52. Stajyer olarak memurluğa başlamış kişinin asaleti ne kadar süre içerisinde tasdik edilmelidir? En az 1, en çok 2 yıl. 

53. İki yıl içerisinde asaleti tasdik olunmayan stajyer memurlar kaç yıl boyunca memurluğa alınmazlar? 3 yıl 

54. İdari mahkemeler nelerdir? – Danıştay – Bölge İdare Mahkemesi – İdare Mahkemesi – Vergi Mahkemesi 

55. İdari mahkemelerde hangi yargılama usulü uygulanır? Yazılı yargılama usulü 

56. Kaç tür idari dava vardır? İki: a) İbtal davası b) Tam yargı davası 

57. Aksi gösterilmediği sürece Danıştay’da ve idare mahkemelerinde dava açma süresi kaç gündür? 60 gün 

58. İlgililerin başvurusuna rağmen 60 gün içinde bir cevap verilmezse başvurunun akibeti ne olur? Talep reddedilmiş sayılır. (zımni red) 

59. Danıştay ve idare mahkemelerinde yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi için gereken şartlar nelerdir? – İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması – İdari işlemin açıkça hukuka aykırı olması 

60. İdari davalarda genel yetkili mahkeme neresidir? Dava konusu olan idari işlem veya idari sözleşmeyi yapan idari makamın bulunduğu yerdeki mahkemedir. 

61. Memurların atanması ve nakilleri ile ilgili davalarda yetkili mahkeme neresidir? Memurun yeni veya eski vazife yeri idare mahkemesidir. 

62. Taşınır mallara ilişkin davalarda yetkili mahkeme neresidir? Taşınır malın bulunduğu yer idare mahkemesidir. 

63. İdare ve vergi mahkemelerinin tek yargıçlı olarak verdiği nihai kararlara karşı nereye itiraz edilebilir? Bölge İdare Mahkemesi 

64. İdare mahkemelerinin kararlarına karşı temyiz mercii neresidir? Danıştay 

65. Temyiz başvurusunda bulunabilmek için kabul edilen süre ne kadardır? 30 gün 

66. Danıştay’la hükümet arasındaki ilişki hangi makam aracılığıyla sağlanır? Başbakanlık 

67. Yargı çevresindeki idare ve vergi mahkemeleri arasında çıkan görev ve yetki uyuşmazlıklarını çözümleyen mahkeme hangisidir? Bölge idare mahkemesi 

68. Özürsüz olarak bir yılda toplam 20 gün vazifeye gelmeyen memura hangi ceza verilebilir? Memurluktan çıkarma 

69. İdare hukukunda asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin uygulamalardan kaynaklanan uyuşmazlıkların nerede çözümleneceği kabul edilmiştir? Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 

70. İdari hiyerarşi ve idari vesayet idare hukukundaki hangi ilkenin yansımasıdır? İdarenin bütünlüğü ilkesi 

71. Vali atama işlemi nasıl bir idari işlemdir? Valiler üçlü kararnameyle atanırlar. Bu işlem karma idari işlemlerdendir. 

72. İdarenin vazifeli olmadığı bir başka devlet organının vazife alanına giren konularda işlem yapmasıyla ortaya çıkan yetki sakatlığı haline ne ad verilir? Fonksiyon gasbı 

73. İdare hukukunda hangi tür idari işlemlere karşı dava açılamayacağı ictihadlarla kabul edilmiştir? Hazırlık işlemleri

74. Hazırlık işlemi ne anlama gelmektedir? Bir idari merciden kaynaklanmasına rağmen tek başına sonuç doğurmaya elverişli olmayan, devamındaki yeni işlemlere hazırlık oluşturan işlemlere hazırlık işlemi denir. Mesela vali atamasında gereken üçlü kararnamenin ilk adımını oluşturan İçişleri Bakanının işlemi bir hazırlık işlemidir. 

75. İdari sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıklarda çözüm yeri hangi yargı koludur? İdari yarg 

76. İdarenin özel hukuk sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hangi yargı kolunda görülür? Adli yargı 

77. Yargıtay ile Anayasa Mahkemesi arasında hüküm uyuşmazlığı çıkarsa hangisi uygulanır? Anayasa Mahkemesinin kararının üstün olması kabul edilmiştir. 

78. Belediyenin, mülkiyetindeki düğün salonunu bir yıllığına özel kişiye devretmek için özel kişiyle imzaladığı sözleşme idarenin hangi tür sözleşmelerindendir? İdarenin özel hukuk sözleşmeleri 

79. Ferdlerin ve toplulukların idari düzene aykırı davranışları sebebiyle idarece tertib edilen cezalara ne denir? İdari ceza 

80. İdare, kamu hukukundan doğan alacaklarını hangi kanuna göre, tahsil etmektedir? 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun 

81. Kamulaştırma ancak hangi oluşumlarca yapılabilir? Devlet ve diğer kamu hukuki kişileri 

82. Bir kamulaştırma işlemi hakkında ibtal davası hangi yargı kolunda açılabilir? İdari yargı 

83. Milli İstihbarat Teşkilatı hangi makama bağlıdır? Başbakanlık 

84. Türkiye’de siyasi kolluk faaliyetini hangi kurum yürütmektedir? Milli İstihbarat Teşkilatı 

85. Jandarma Genel Komutanlığı nereye bağlıdır? İçişleri Bakanlığı 

86. Yap – işlet usulüyle ancak hangi tür elektrik santrali açılabilir? Termik santral 

87. Bir kamu hizmetinin kötü işlemesi veya geç işlemesi yahud hiç işlememesi hangi kavramla açıklanır? Hizmet kusuru 

88. 1982 TC Anayasasına göre meclis dışından bir kişinin bakan seçilebilmesi için hangi yeterlilik şartları aranır?Kişinin milletvekili seçilebilme yeterliliğine sahip olması 

89. Kurumun emrine verilen paraları harcama yetkisine sahib olan kişiye ne denir? İta amiri 

90. Devlet Denetleme Kurulu ilk olarak hangi Türk anayasasıyla kabul edilmiştir? 1982 TC Anayasası 

91. Devlet Planlama Teşkilatının başında kim bulunur? DPT müsteşarı 

92. Yeni bir ilin kurulması veya bir ilin isminin değiştirilmesi hangi kurumun kararıyla olur? TBMM 

93. Valilerin özlük haklarına ilişkin olarak hangi kanuna tabi olacakları kabul edilmiştir? Devlet Memurları Kanunu 

94. Memurlara verilen hangi tür cezalara karşı yargı yoluna baş vuralamayacağı söylenmiştir? Uyurma ve kınama cezaları 

95. Kaymakamların dokunulmazlığı ne şekildedir? Kaymakamların dokunulmazlığı yoktur. 

96. Yeni bir ilçe kurulmasına kim karar verir? TBMM 

97. Belediye memurlarının özlük haklarına ilişkin karar veren organ hangisidir? Belediye encümesi 

98. Köy muhtarını ve ihtiyar meclisini hangi organ seçer? Köy derneği 

99. Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi, hangi kuruma bağlıdır? Yüksek Öğretim Kurumu 

100.Devlet memurlarının vazifeleriyle ilgili işlerden dolayı yagılanması hangi yargı kolunda olur? İdari yargı

admin

kaynakbul.com

View all posts by admin →

Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.